و بحث و تحقيق در اطراف آن مىپردازم : آنچه را كه امروزه بنام واگوتونى در كتب طب شرح داده‌اند با مزاج رطوبى و بلغمى كه قدما در كتابهاى خود نوشته‌اند تطبيق مىكند . اگر مزاج واگوتونيك باشد بدن مستعد ابتلا بامراضى مىشود كه يكى از آنها آسم است و معادل آن را در كتب طب قديم بنام ربو رطوبى و بلغمى شرح داده‌اند . موضوع امزجه چون يكى از مهمترين مباحث علم طب است مستقلا در چند شماره از نهضت پزشكى مورد بحث و تحقيق قرار خواهد گرفت ، در اينجا فقط نتيجهء كه تئورى واگوتونى در اتيولوژى آسم پيدا كرده است ذكر مىكنيم : وقتىكه اعصاب پنوموگاستريك مخصوصا رشته‌ها و شاخه‌هائى از آنكه بجهاز تنفسى منتهى مىشود حساس بوده و قابليت تحريكشان بيش از عادى باشد ، نتيجه اين مىشود كه اندك تحريكى بمنتهااليه‌هاى حسى اين اعصاب توليد عكس‌العمل نمايد . چنين وضعيتى در بيماران مبتلا بآسم موجود است و تحريكات حسى كه از راههاى مختلف مخصوصا از راه اعصاب پنوموگاستريك بمراكز عصبى مىرود تونوس‌واگ را زيادتر كرده و بطريق رفلكس توليد اسپاسم در عضلات